Ochrona przeciwpożaro budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI z dnia 7 czerwca 2010r.

W sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
Na podstawie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 178, poz. 1380 oraz z 2010 r. Nr 57, poz. 353) zarządza się, co następuje:

Rozdział 1 Przepisy ogólne


§ 1. 1. Rozporządzenie określa sposoby i warunki ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiek¬tów budowlanych i terenów, zwanych dalej „obiekta¬mi".
2. W przypadkach szczególnie uzasadnionych uwa¬runkowaniami lokalnymi, wskazanymi w ekspertyzie technicznej rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, dopuszcza się, w uzgodnieniu z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, stosowanie rozwiązań zamiennych w stosunku do wymienionych w § 19, § 23, § 24 i § 25 ust. 1, 2, 5 i 6 oraz w § 27 ust. 1 i 2, § 28 ust. 1, § 29 ust. 1 i § 38 ust. 1, zapewniających nie-pogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu.

§ 2. 1. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:

1) materiałach niebezpiecznych pożarowo — należy przez to rozumieć:

• a) gazy palne,
• b) ciecze palne o temperaturze zapłonu poniżej 328,15 K (55 °C),
• c) materiały wytwarzające w zetknięciu z wodą ga¬zy palne,
• d) materiały zapalające się samorzutnie na powie¬trzu,
• e) materiały wybuchowe i wyroby pirotechniczne,
• f) materiały ulegające samorzutnemu rozkładowi lub polimeryzacji,
• g) materiały mające skłonności do samozapale¬nia,
• h) materiały inne niż wymienione w lit. a — g, jeśli sposób ich składowania, przetwarzania lub in¬nego wykorzystania może spowodować po¬wstanie pożaru;

2) pasie przeciwpożarowym — należy przez to rozu¬mieć system drzewostanów różnej szerokości pod¬danych specjalnym zabiegom gospodarczym i po¬rządkowym lub powierzchni wylesionych i oczysz¬czonych do warstwy mineralnej;
3) pompowni przeciwpożarowej — należy przez to rozumieć pompownię zasilającą w wodę instalację lub sieć wodociągową przeciwpożarową;
4) pracach niebezpiecznych pod względem pożaro¬wym — należy przez to rozumieć prace remonto¬wo-budowlane związane z użyciem otwartego og¬nia, cięciem z wytwarzaniem iskier mechanicznych i spawaniem, prowadzone wewnątrz lub na da¬chach obiektów, na przyległych do nich terenach oraz placach składowych, a także prace remonto¬wo-budowlane wykonywane w strefach zagrożo¬nych wybuchem;
5) strefie pożarowej składowiska — należy przez to rozumieć powierzchnię składowiska oddzieloną od budynków, innych obiektów budowlanych i składowisk, w sposób określony dla budynków w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktu¬ry z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, z późn. zm.2)), zwanych dalej „przepisami techniczno¬-budowlanymi";
6) strefie zagrożenia wybuchem — należy przez to ro¬zumieć przestrzeń, w której może występować mieszanina wybuchowa substancji palnych z po¬wietrzem lub innymi gazami utleniającymi, o stꬿeniu zawartym między dolną i górną granicą wy-buchowości;
7) technicznych środkach zabezpieczenia przeciw¬pożarowego — należy przez to rozumieć urządze¬nia, sprzęt, instalacje i rozwiązania budowlane słu¬żące zapobieganiu powstawaniu i rozprzestrzenia¬niu się pożarów;
8) terenie przyległym — należy przez to rozumieć pas terenu wokół obiektu, o szerokości równej mini¬malnej dopuszczalnej odległości od innych obiek¬tów z uwagi na wymagania bezpieczeństwa poża¬rowego określone w przepisach techniczno¬-budowlanych;
9) urządzeniach przeciwpożarowych — należy przez to rozumieć urządzenia (stałe lub półstałe, urucha¬miane ręcznie lub samoczynnie) służące do zapo¬biegania powstaniu, wykrywania, zwalczania po¬żaru lub ograniczania jego skutków, a w szczegól- ności: stałe i półstałe urządzenia gaśnicze i zabez¬pieczające, urządzenia inertyzujące, urządzenia wchodzące w skład dźwiękowego systemu ostrze¬gawczego i systemu sygnalizacji pożarowej, w tym urządzenia sygnalizacyjno-alarmowe, urządzenia odbiorcze alarmów pożarowych i urządzenia od¬biorcze sygnałów uszkodzeniowych, instalacje oświetlenia ewakuacyjnego, hydranty wewnętrzne i zawory hydrantowe, hydranty zewnętrzne, pom¬py w pompowniach przeciwpożarowych, przeciw¬pożarowe klapy odcinające, urządzenia oddymia¬jące, urządzenia zabezpieczające przed powsta¬niem wybuchu i ograniczające jego skutki, kurtyny dymowe oraz drzwi, bramy przeciwpożarowe i in¬ne zamknięcia przeciwpożarowe, jeżeli są wyposa¬żone w systemy sterowania, przeciwpożarowe wy¬łączniki prądu oraz dźwigi dla ekip ratowniczych;
10) zabezpieczeniu przed zadymieniem dróg ewakua¬cyjnych — należy przez to rozumieć zabezpiecze¬nie przed utrzymywaniem się na drogach ewakua¬cyjnych dymu w ilości, która ze względu na ogra¬niczenie widoczności, toksyczność lub temperatu¬rę uniemożliwiałaby bezpieczną ewakuację;
11) zagrożeniu wybuchem — należy przez to rozumieć możliwość tworzenia przez palne gazy, pary pal¬nych cieczy, pyły lub włókna palnych ciał stałych, w różnych warunkach, mieszanin z powietrzem, które pod wpływem czynnika inicjującego zapłon wybuchają, czyli ulegają gwałtownemu spalaniu połączonemu ze wzrostem ciśnienia.

2. Ilekroć w rozporządzeniu użyto określeń dotyczących:

• 1) budynków — należy rozumieć przez to określenia zawarte w § 3 pkt 4—6 i 8 oraz § 209 ust. 1,
• 2) budynków produkcyjnych i magazynowych — na¬leży rozumieć przez to określenie zawarte w § 209 ust. 1 pkt 2,
• 3) budynków inwentarskich — należy rozumieć przez to określenie zawarte w § 209 ust. 1 pkt 3,
• 4) grup wysokości — należy rozumieć przez to okreś¬lenia zawarte w § 8,
• 5) kategorii zagrożenia ludzi — należy rozumieć przez to określenia zawarte w § 209 ust. 2,
• 6) kondygnacji — należy rozumieć przez to określe¬nia zawarte w § 3 pkt 16—18,
• 7) stref pożarowych — należy rozumieć przez to okreś¬lenie zawarte w § 226 ust. 1 i 2 — przepisów techniczno-budowlanych;
• 8) paliwie płynnym klasy III — należy rozumieć przez to określenie zawarte w § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powin¬ny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, ruro¬ciągi przesyłowe dalekosiężne służące do trans¬portu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 243, poz. 2063 oraz z 2007 r. Nr 240, poz. 1753).

§ 3. 1. Urządzenia przeciwpożarowe w obiekcie po¬winny być wykonane zgodnie z projektem uzgodnio¬nym przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń prze¬ciwpożarowych, a warunkiem dopuszczenia do ich użytkowania jest przeprowadzenie odpowiednich dla danego urządzenia prób i badań, potwierdzających prawidłowość ich działania.
2. Urządzenia przeciwpożarowe oraz gaśnice prze¬nośne i przewoźne, zwane dalej „gaśnicami", powin¬ny być poddawane przeglądom technicznym i czyn¬nościom konserwacyjnym, zgodnie z zasadami i w sposób określony w Polskich Normach dotyczą¬cych urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic, w doku¬mentacji techniczno-ruchowej oraz w instrukcjach ob¬sługi, opracowanych przez ich producentów.
3. Przeglądy techniczne i czynności konserwacyjne powinny być przeprowadzane w okresach ustalonych przez producenta, nie rzadziej jednak niż raz w roku.
4. Węże stanowiące wyposażenie hydrantów we¬wnętrznych powinny być raz na 5 lat poddawane pró¬bie ciśnieniowej na maksymalne ciśnienie robocze, zgodnie z Polską Normą dotyczącą konserwacji hydrantów wewnętrznych.

Rozdział 2 Czynności zabronione i obowiązki w zakresie ochrony przeciwpożarowej

§ 4. 1. W obiektach oraz na terenach przyległych do nich jest zabronione wykonywanie następujących czynności, które mogą spowodować pożar, jego roz¬przestrzenianie się, utrudnienie prowadzenia działania ratowniczego lub ewakuacji:

• 1) używanie otwartego ognia, palenie tytoniu i stoso¬wanie innych czynników mogących zainicjować zapłon materiałów występujących:
• a) w strefie zagrożenia wybuchem, z wyjątkiem urządzeń przeznaczonych do tego celu, spełnia¬jących wymagania określone w przepisach rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wy¬magań dla urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w przestrzeniach za¬grożonych wybuchem (Dz. U. Nr 263, poz. 2203), b) w miejscach występowania materiałów niebez¬piecznych pożarowo;
• 2) użytkowanie instalacji, urządzeń i narzędzi nie¬sprawnych technicznie lub w sposób niezgodny z przeznaczeniem albo warunkami określonymi przez producenta bądź niepoddawanych okreso¬wym kontrolom, o zakresie i częstotliwości wyni¬kających z przepisów prawa budowlanego, jeżeli może się to przyczynić do powstania pożaru, wy¬buchu lub rozprzestrzenienia ognia;
• 3) garażowanie pojazdów silnikowych w obiektach i pomieszczeniach nieprzeznaczonych do tego ce¬lu, jeżeli nie opróżniono zbiornika paliwa pojazdu i nie odłączono na stałe zasilania akumulatorowe¬go pojazdu;
• 4) rozgrzewanie za pomocą otwartego ognia smoły i innych materiałów w odległości mniejszej niż 5 m od obiektu, przyległego do niego składowiska lub placu składowego z materiałami palnymi, przy czym jest dopuszczalne wykonywanie tych czyn¬ności na dachach o konstrukcji i pokryciu niepal¬nym w budowanych obiektach, a w pozostałych, jeżeli zostaną zastosowane odpowiednie, przezna¬czone do tego celu podgrzewacze;
• 5) rozpalanie ognia, wysypywanie gorącego popiołu i żużla lub wypalanie wierzchniej warstwy gleby i traw, w miejscu umożliwiającym zapalenie się materiałów palnych albo sąsiednich obiektów;
• 6) składowanie poza budynkami w odległości mniej¬szej niż 4 m od granicy działki sąsiedniej materia¬łów palnych, w tym pozostałości roślinnych, gałęzi i chrustu;
• 7) użytkowanie elektrycznych urządzeń ogrzewczych ustawionych bezpośrednio na podłożu palnym, z wyjątkiem urządzeń eksploatowanych zgodnie z warunkami określonymi przez producenta;
• 8) przechowywanie materiałów palnych oraz stoso¬wanie elementów wystroju i wyposażenia wnętrz z materiałów palnych w odległości mniejszej niż 0,5 m od:
• a) urządzeń i instalacji, których powierzchnie ze¬wnętrzne mogą nagrzewać się do temperatury przekraczającej 373,15 K (100 °C),
• b) linii kablowych o napięciu powyżej 1 kV, prze¬wodów uziemiających oraz przewodów odpro¬wadzających instalacji piorunochronnej oraz czynnych rozdzielnic prądu elektrycznego, prze¬wodów elektrycznych siłowych i gniazd wtyko¬wych siłowych o napięciu powyżej 400 V;
• 9) stosowanie na osłony punktów świetlnych mate¬riałów palnych, z wyjątkiem materiałów trudno za¬palnych i niezapalnych, jeżeli zostaną umieszczone w odległości co najmniej 0,05 m od żarówki;
• 10) instalowanie opraw oświetleniowych oraz osprzę¬tu instalacji elektrycznych, takich jak wyłączniki, przełączniki, gniazda wtyczkowe, bezpośrednio na podłożu palnym, jeżeli ich konstrukcja nie zabez¬piecza podłoża przed zapaleniem;
• 11) składowanie materiałów palnych na drogach ko¬munikacji ogólnej służących ewakuacji lub umiesz¬czanie przedmiotów na tych drogach w sposób zmniejszający ich szerokość albo wysokość poni¬żej wymaganych wartości określonych w przepi¬sach techniczno-budowlanych;
• 12) składowanie materiałów palnych w pomieszcze¬niach technicznych, na nieużytkowych poddaszach i strychach oraz na drogach komunikacji ogólnej w piwnicach;
• 13) przechowywanie pełnych, niepełnych i opróżnio¬nych butli przeznaczonych do gazów palnych na nieużytkowych poddaszach i strychach oraz w piw¬nicach;
• 14) zamykanie drzwi ewakuacyjnych w sposób unie¬możliwiający ich natychmiastowe użycie w przy¬padku pożaru lub innego zagrożenia powodujące¬go konieczność ewakuacji;
• 15) blokowanie drzwi i bram przeciwpożarowych w sposób uniemożliwiający ich samoczynne zamknięcie w przypadku powstania pożaru;
• 16) lokalizowanie elementów wystroju wnętrz, instala¬cji i urządzeń w sposób zmniejszający wymiary drogi ewakuacyjnej poniżej wartości wymaganych w przepisach techniczno-budowlanych;
• 17) wykorzystywanie drogi ewakuacyjnej z sali wido¬wiskowej lub innej o podobnym przeznaczeniu, w której następuje jednoczesna wymiana publicz¬ności lub użytkowników, jako miejsca oczekiwania na wejście do tej sali;
• 18) uniemożliwianie lub ograniczanie dostępu do:
• a) gaśnic i urządzeń przeciwpożarowych,
• b) przeciwwybuchowych urządzeń odciążających,
• c) źródeł wody do celów przeciwpożarowych,
• d) urządzeń uruchamiających instalacje gaśnicze i sterujących takimi instalacjami oraz innymi in¬stalacjami wpływającymi na stan bezpieczeń¬stwa pożarowego obiektu,
• e) wyjść ewakuacyjnych albo okien dla ekip ratow¬niczych,
• f) wyłączników i tablic rozdzielczych prądu elek¬trycznego oraz kurków głównych instalacji ga¬zowej,
• g) krat zewnętrznych i okiennic, które zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi powinny otwierać się od wewnątrz mieszkania lub po¬mieszczenia;
• 19) napełnianie gazem płynnym butli na stacjach pa¬liw, stacjach gazu płynnego i w innych obiektach nieprzeznaczonych do tego celu;
• 20) dystrybucja i przeładunek ropy naftowej i produk¬tów naftowych w obiektach i na terenach nieprze-znaczonych do tego celu.

2. Właściciele, zarządcy lub użytkownicy budynków oraz placów składowych i wiat, z wyjątkiem bu¬dynków mieszkalnych jednorodzinnych:

• 1) utrzymują urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice w stanie pełnej sprawności technicznej i funkcjo¬nalnej;
• 2) wyposażają obiekty w przeciwpożarowe wyłączni¬ki prądu zgodnie z przepisami techniczno-budow¬lanymi;
• 3) umieszczają w widocznych miejscach instrukcje postępowania na wypadek pożaru wraz z wyka¬zem telefonów alarmowych;
• 4) oznakowują znakami zgodnymi z Polskimi Norma¬mi:
• a) drogi i wyjścia ewakuacyjne z wyłączeniem budynków mieszkalnych oraz pomieszczenia, w których zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi są wymagane co najmniej 2 wyjścia ewakuacyjne, w sposób zapewniający dostar¬czenie informacji niezbędnych do ewakuacji,
• b) miejsca usytuowania urządzeń przeciwpożaro¬wych i gaśnic,
• c) miejsca usytuowania elementów sterujących urządzeniami przeciwpożarowymi,
• d) miejsca usytuowania nasady umożliwiającej zasilanie instalacji wodociągowej przeciwpożarowej, kurków głównych instalacji gazowej oraz materiałów niebezpiecznych pożarowo,
• e) pomieszczenia i tereny z materiałami niebez¬piecznymi pożarowo,
• f) drabiny ewakuacyjne, rękawy ratownicze, pojemniki z maskami ucieczkowymi, miejsca zbiórki do ewakuacji, miejsca lokalizacji kluczy do wyjść ewakuacyjnych,
• g) dźwigi dla straży pożarnej,
• h) przeciwpożarowe zbiorniki wodne, zbiorniki technologiczne stanowiące uzupełniające źródło wody do celów przeciwpożarowych, punkty poboru wody, stanowiska czerpania wody,
• i) drzwi przeciwpożarowe,
• j) drogi pożarowe, k) miejsca zaklasyfikowane jako strefy zagrożenia wybuchem;
• 5) umieszczają, przy wjazdach do garaży zamkniętych z podłogą znajdującą się poniżej poziomu terenu, czytelną informację o dopuszczeniu lub niedopuszczeniu parkowania w tych garażach samocho¬dów zasilanych gazem płynnym propan-butan, o których mowa w przepisach techniczno-budow¬lanych.

3. Wokół placów składowych i składowisk przy obiektach oraz przy obiektach tymczasowych o kon¬strukcji palnej musi być zachowany pas ochronny o minimalnej szerokości 2 m i nawierzchni z materia¬łów niepalnych lub gruntowej oczyszczonej.
4. Składowanie materiałów palnych pod ścianami obiektu związanych z jego funkcją, z wyjątkiem mate¬riałów niebezpiecznych pożarowo, jest dopuszczalne pod warunkiem:

• 1) nieprzekroczenia maksymalnej powierzchni strefy pożarowej, określonej dla tego obiektu;
• 2) zachowania dostępu do obiektu na wypadek dzia¬łań ratowniczych;
• 3) nienaruszenia minimalnej odległości od obiektów sąsiednich, wymaganej z uwagi na bezpieczeń¬stwo pożarowe;
• 4) zachowania minimalnej odległości 5 m od drogi pożarowej.

5. Właściciele, zarządcy i użytkownicy stacji paliw umieszczają na odmierzaczu gazu płynnego informa¬cje o nienapełnianiu butli.
6. Właściciele, zarządcy i użytkownicy obiektów produkcyjnych i magazynowych przeprowadzają re¬gularne czynności porządkowe w miejscach, w których występują pyły palne zalegające w warstwach, zgodnie z zasadami określonymi w Polskich Nor¬mach.

§ 5. Właściciele lub zarządcy terenów utrzymują znajdujące się na nich drogi pożarowe w stanie umoż¬liwiającym wykorzystanie tych dróg przez pojazdy jed¬nostek ochrony przeciwpożarowej zgodnie z przepisa¬mi dotyczącymi przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych.

§ 6. 1. Właściciele, zarządcy lub użytkownicy obiektów bądź ich części stanowiących odrębne strefy po¬żarowe, przeznaczonych do wykonywania funkcji uży¬teczności publicznej, zamieszkania zbiorowego, pro¬dukcyjnych, magazynowych oraz inwentarskich, zapewniają i wdrażają instrukcję bezpieczeństwa pożarowego, zawierającą:

• 1) warunki ochrony przeciwpożarowej, wynikające z przeznaczenia, sposobu użytkowania, prowadzo¬nego procesu technologicznego, magazynowania (składowania) i warunków technicznych obiektu, w tym zagrożenia wybuchem;
• 2) określenie wyposażenia w wymagane urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice oraz sposoby podda¬wania ich przeglądom technicznym i czynnościom konserwacyjnym;
• 3) sposoby postępowania na wypadek pożaru i inne¬go zagrożenia;
• 4) sposoby zabezpieczenia prac niebezpiecznych pod względem pożarowym, jeżeli takie prace są prze¬widywane;
• 5) warunki i organizację ewakuacji ludzi oraz prak¬tyczne sposoby ich sprawdzania;
• 6) sposoby zapoznania użytkowników obiektu, w tym zatrudnionych pracowników, z przepisami prze¬ciwpożarowymi oraz treścią przedmiotowej in¬strukcji;
• 7) zadania i obowiązki w zakresie ochrony przeciw¬pożarowej dla osób będących ich stałymi użytkow¬nikami;
• 8) plany obiektów, obejmujące także ich usytuowa¬nie, oraz terenu przyległego, z uwzględnieniem graficznych danych dotyczących w szczególności:
• a) powierzchni, wysokości i liczby kondygnacji bu¬dynku,
• b) odległości od obiektów sąsiadujących,
• c) parametrów pożarowych występujących sub¬stancji palnych,
• d) występującej gęstości obciążenia ogniowego w strefie pożarowej lub w strefach pożaro¬wych,
• e) kategorii zagrożenia ludzi, przewidywanej liczby osób na każdej kondygnacji i w poszczególnych pomieszczeniach,
• f) lokalizacji pomieszczeń i przestrzeni zewnętrz¬nych zaklasyfikowanych jako strefy zagrożenia wybuchem,
• g) podziału obiektu na strefy pożarowe,
• h) warunków ewakuacji, ze wskazaniem kierun¬\ków i wyjść ewakuacyjnych,
• i) miejsc usytuowania urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic, kurków głównych instalacji gazowej, materiałów niebezpiecznych pożarowo oraz miejsc usytuowania elementów sterują- cych urządzeniami przeciwpożarowymi,
• j) wskazania dojść do dźwigów dla ekip ratowniczych,
• k) hydrantów zewnętrznych oraz innych źródeł wody do celów przeciwpożarowych,
• l) dróg pożarowych i innych dróg dojazdowych, z zaznaczeniem wjazdów na teren ogrodzony;
• 9) wskazanie osób lub podmiotów opracowujących instrukcję.

2. Warunki ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w ust. 1 pkt 1, oraz plany, o których mowa w ust. 1 pkt 8, w stosunku do obiektów i terenów wy¬mienionych w § 28 ust. 1, są przekazywane do właściwego miejscowo komendanta powiatowego (miej¬skiego) Państwowej Straży Pożarnej w celu ich wyko¬rzystania na potrzeby planowania, organizacji i pro¬wadzenia działań ratowniczych.
3. Sposób przechowywania dokumentów, o których mowa w ust. 2, powinien zapewnić możliwość ich natychmiastowego wykorzystania na potrzeby prowadzenia działań ratowniczych.
4. Komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej może zwolnić właściciela, zarządcę lub użytkownika obiektu z przekazania dokumentów, o których mowa w ust. 2, jeżeli nie spowoduje to nie¬spełnienia wymagań, o których mowa w ust. 3, oraz żądać ich uzupełnienia w uzasadnionych przypad¬kach.
5. Dokumenty, o których mowa w ust. 2, mogą być przekazywane w formie elektronicznej.
6. Instrukcja, o której mowa w ust. 1, może stanowić w obiektach produkcyjnych, magazynowych i inwentarskich część instrukcji technologiczno-ruchowej, a w obiektach znajdujących się na terenach zamkniętych, służących obronności państwa oraz obiektach zlokalizowanych na terenach zakładów karnych i aresztów śledczych część planu ochrony lub działań ratow¬niczych.
7. Instrukcja bezpieczeństwa pożarowego jest pod¬dawana okresowej aktualizacji, co najmniej raz na 2 lata, a także po takich zmianach sposobu użytkowania obiektu lub procesu technologicznego, które wpływają na zmianę warunków ochrony przeciwpożaro¬wej.
8. Instrukcja bezpieczeństwa pożarowego nie jest wymagana dla obiektów lub ich części, o których mo- wa w ust. 1, jeżeli nie występuje w nich strefa zagroże- nia wybuchem, a ponadto:

• 1) kubatura brutto budynku lub jego części stanowiącej odrębną strefę pożarową nie przekracza 1 000 m3, z zastrzeżeniem pkt 2;
• 2) kubatura brutto budynku inwentarskiego nie prze¬kracza 1 500 m3;
• 3) powierzchnia strefy pożarowej obiektu innego niż budynek nie przekracza 1 000 m2. 9. Instrukcja bezpieczeństwa pożarowego powin- na się znajdować w miejscach dostępnych dla ekip ra- towniczych. Rozdział 3 Materiały niebezpieczne pożarowo

§ 7. 1. Przy używaniu lub przechowywaniu mate¬riałów niebezpiecznych pożarowo należy:

1) wykonywać wszystkie czynności związane z wy¬twarzaniem, przetwarzaniem, obróbką, transpor¬tem lub składowaniem materiałów niebezpiecz¬nych zgodnie z warunkami ochrony przeciwpoża¬rowej określonymi w instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, o której mowa w § 6, lub zgodnie z warunkami określonymi przez producenta; 2) utrzymywać na stanowisku pracy ilość materiału niebezpiecznego pożarowo nie większą niż dobo¬we zapotrzebowanie lub dobowa produkcja, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej;
3) przechowywać zapas materiałów niebezpiecznych pożarowo przekraczający wielkość określoną w pkt 2 w oddzielnym magazynie przystosowa¬nym do takiego celu;
4) przechowywać materiały niebezpieczne pożarowo w sposób uniemożliwiający powstanie pożaru lub wybuchu w następstwie procesu składowania lub wskutek wzajemnego oddziaływania;
5) przechowywać ciecze o temperaturze zapłonu po¬niżej 328,15 K (55 °C) wyłącznie w pojemnikach, urządzeniach i instalacjach przystosowanych do tego celu, wykonanych z materiałów co najmniej trudno zapalnych, odprowadzających ładunki elek¬tryczności statycznej, wyposażonych w szczelne zamknięcia i zabezpieczonych przed stłuczeniem.

2. Materiałów niebezpiecznych pożarowo nie przechowuje się w pomieszczeniach piwnicznych, na pod¬daszach i strychach, w obrębie klatek schodowych i korytarzy oraz w innych pomieszczeniach ogólnie dostępnych, jak również na tarasach, balkonach i loggiach.

§ 8. 1. Podczas przechowywania cieczy o tempera¬turze zapłonu poniżej 328,15 K (55 °C) w budynkach, w strefach pożarowych zaliczonych do kategorii za¬grożenia ludzi:

• 1) jest dopuszczalne przechowywanie w jednej stre¬fie pożarowej, zakwalifikowanej do kategorii za¬grożenia ludzi innej niż ZL IV oraz o przeznaczeniu innym niż handlowo-usługowe do 10 dm3 cieczy o temperaturze zapłonu poniżej 294,15 K (21 °C) oraz do 50 dm3 cieczy o temperaturze zapłonu 294,15-328,15 K (21--55 °C), a w mieszkaniach od¬powiednio do 5 i do 20 dm3 cieczy;
• 2) jest dopuszczalne przechowywanie w pomieszczeniach handlowo-usługowych cieczy o temperatu¬rze zapłonu do 328,15 K (55 °C) w takiej ilości, że gęstość obciążenia ogniowego stworzona przez te ciecze nie przekroczy 500 MJ/m2;
• 3) jest dopuszczalne przechowywanie w pomieszcze¬niach handlowo-usługowych stanowiących odręb¬ną strefę pożarową cieczy palnych w ilościach większych niż określone w pkt 2, pod warunkiem spełniania przez te pomieszczenia wymagań tech¬niczno-budowlanych dotyczących stref pożaro¬wych produkcyjnych i magazynowych;
• 4) w pomieszczeniach handlowo-usługowych ciecze palne powinny być przechowywane w szczelnych naczyniach, zabezpieczonych przed stłuczeniem, a ich sprzedaż należy prowadzić bez rozlewania.

2. Podczas przechowywania cieczy o temperaturze zapłonu poniżej 373,15 K (100 °C) w garażach:

• 1) o powierzchni powyżej 100 m2 jest dopuszczalne przechowywanie tych cieczy tylko wtedy, gdy są niezbędne przy eksploatacji pojazdu i są przecho¬wywane w jednostkowych opakowaniach stoso¬wanych w handlu detalicznym;
• 2) nie jest dopuszczalne przelewanie paliwa oraz na¬pełnianie nim zbiorników paliwa w pojazdach;
• 3) wolno stojących wykonanych z materiałów niepal¬nych o powierzchni do 100 m2 jest dopuszczalne przechowywanie do 200 dm3 cieczy o temperatu¬rze zapłonu poniżej 328,15 K (55 °C);
• 4) o powierzchni do 100 m2 innych niż wymienione w pkt 3 jest dopuszczalne przechowywanie do 20 dm3 cieczy o temperaturze zapłonu poniżej 294,15 K (21 °C) lub do 60 dm3 cieczy o temperatu¬rze zapłonu 294,15-373,15 K (21-100 °C);
• 5) ciecze powinny być przechowywane w naczyniach metalowych lub innych dopuszczonych do tego celu, posiadających szczelne zamknięcia.

§ 9. 1. Prowadzenie detalicznej sprzedaży wyro¬bów pirotechnicznych widowiskowych w budynkach odbywa się wyłącznie na stanowiskach wyodrębnio¬nych do tego celu bez możliwości sprzedaży samoobsługowej.

2. Wyroby pirotechniczne widowiskowe przecho¬wuje się w oddzielnych magazynach lub pomieszcze¬niach zaplecza, przeznaczonych wyłącznie do tego ce¬lu, wydzielonych ścianami wewnętrznymi i stropami o klasie odporności ogniowej odpowiednio co naj¬mniej El 60 i REI 60 i zamykanych drzwiami o klasie odporności ogniowej co najmniej El 30.
3. Szczegółowe wymagania dotyczące pomiesz¬czeń, w których prowadzi się obrót wyrobami, o któ¬rych mowa w ust. 2, określają przepisy wydane na podstawie art. 24 ust. 2 i art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o wykonywaniu działalności gos¬podarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyj¬nym (Dz. U. Nr 67, poz. 679, z późn. zm.3)) oraz przepi¬sy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 lipca 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy produkcji, transporcie wewnątrzzakładowym oraz obrocie materiałów wybuchowych, w tym wyrobów pirotechnicznych (Dz. U. Nr 163, poz. 1577)

§ 10. 1. Wymagania dotyczące użytkowania butli z gazem płynnym do zasilania urządzeń i instalacji ga¬zowych w budynkach określają przepisy techniczno¬-budowlane.

2. W strefie pożarowej, obejmującej tymczasowy obiekt budowlany lub teren, określanej tak jak strefa pożarowa składowiska, dopuszcza się użytkowanie i przechowywanie nie więcej niż 2 butli z gazem płyn¬nym, o zawartości gazu do 11 kg każda, przy czym w przypadku butli turystycznych o zawartości gazu do 5 kg jego łączna masa zgromadzona w butlach nie może przekraczać 22 kg.
§ 11. 1. Dopuszcza się przechowywanie paliw płynnych klasy III, na potrzeby własne użytkownika, w zbiorniku naziemnym dwupłaszczowym o pojemności do 5 m3. 2. Zbiornik do przechowywania paliw płynnych klasy III na potrzeby własne użytkownika, o którym mowa w ust. 1, należy sytuować z zachowaniem na- stępujących odległości:

• 1) 10 m — od budynków mieszkalnych i budynków użyteczności publicznej;
• 2) 5 m — od innych obiektów budowlanych i od gra¬nicy działki sąsiedniej.
• 3. Odległości, o których mowa w ust. 2, mogą być zmniejszone o połowę, pod warunkiem zastosowania pomiędzy budynkiem lub obiektem a zbiornikiem ściany oddzielenia przeciwpożarowego o klasie od¬porności ogniowej co najmniej REI 120 zasłaniającej zbiornik od strony budynku lub obiektu.
• 4. Dopuszcza się wykonanie ściany zewnętrznej budynku lub obiektu od strony zbiornika jako ściany oddzielenia przeciwpożarowego, o której mowa w ust. 3.

§ 12. 1. Pomieszczenia magazynowe przeznaczone do składowania gazów palnych lub karbidu muszą spełniać wymagania określone dla pomieszczeń zagrożonych wybuchem.

• 2. Pomieszczenie magazynowe butli z gazami palnymi należy chronić przed ogrzaniem do temperatury przekraczającej 308,15 K (35 °C).
• 3. Dopuszcza się sytuowanie na zewnątrz budyn¬ków produkcyjnych i magazynowych, w miejscu obu¬dowanym z trzech stron pełnymi ścianami o klasie odporności ogniowej co najmniej REI 120, do dwóch wiązek butli z gazem palnym, zawierających maksy¬malnie po 16 butli każda, połączonych wspólnym ko¬lektorem ze stacjami rozprężania.
• 4. Butle, o których mowa w ust. 3, zawierające gaz płynny, muszą być oddalone od najbliższych studzie¬nek lub innych zagłębień terenu oraz otworów do po¬mieszczeń z podłogą znajdującą się poniżej przyległe¬go terenu co najmniej o 3 m.

§ 13. 1. Butle przeznaczone do przechowywania i transportu gazów palnych oznacza się zgodnie z Polskimi Normami.

• 2. Butle z gazami palnymi należy przechowywać w pomieszczeniach przeznaczonych wyłącznie do te¬go celu.
• 3. W jednym pomieszczeniu mogą być magazyno¬wane:
• 1) butle z gazami palnymi oraz z gazami niepalnymi, nietrującymi, z wyjątkiem gazów utleniających;
• 2) butle opróżnione z butlami napełnionymi gazem palnym, pod warunkiem ich oddzielnego ustawie¬nia.
• 4. Butle z gazami palnymi, pełne lub opróżnione, posiadające stopy, należy ustawiać jednowarstwowo w pozycji pionowej, segregując je według zawartości.
• 5. Butle z gazami palnymi nieposiadające stóp na¬leży magazynować w drewnianych ramach w pozycji poziomej; dopuszcza się układanie butli w stosy o wy¬sokości do 1,5 m.
• 6. Butle należy zabezpieczyć przed upadkiem, sto¬sując bariery, przegrody lub inne środki ochronne, a zawory butli zabezpieczyć kołpakami.
• 7. Szczegółowe wymagania dotyczące składowa¬nia i magazynowania butli z gazem płynnym określa rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 6 września 1999 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy magazynowaniu, napełnianiu i rozprowadzaniu ga¬zów płynnych (Dz. U. Nr 75, poz. 846, z 2000 r. Nr 29, poz. 366 oraz z 2004 r. Nr 43, poz. 395).

§ 14. 1. W punktach sprzedaży przyborów gazowych gaz płynny można składować w butlach o łącznej masie gazu do 70 kg.

2. W handlowej sieci detalicznej, poza stacjami paliw, butle można składować w kontenerach o kon¬strukcji ażurowej. Kontenery te, o łącznej masie gazu w butlach do 440 kg, powinny być ustawiane w odleg¬łości co najmniej:

• 1) 8 m — od budynków użyteczności publicznej, za¬mieszkania zbiorowego i mieszkalnych, a także od innych budynków, jeżeli ich konstrukcja wykonana jest z elementów palnych;
• 2) 3 m — od pozostałych budynków, od studzienek i innych zagłębień terenu oraz od granicy działki.

3. Butle można składować w kontenerach przy ścianie budynku o klasie odporności ogniowej co naj¬mniej REI 120, w odległości co najmniej 2 m w pozio¬mie i co najmniej 9 m w pionie od znajdujących się w niej otworów okiennych i drzwiowych.
4. Magazyny i rozlewnie gazu płynnego oraz bazy i stacje paliw płynnych muszą być wyposażone w urzą¬dzenia i instalacje spełniające wymagania określone w przepisach rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków tech¬nicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje pa¬liw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne słu¬żące do transportu ropy naftowej i produktów nafto¬wych i ich usytuowanie.

Rozdział 4 Ewakuacja § 15. 1.
Z każdego miejsca w obiekcie, przeznaczo¬nego do przebywania ludzi, zapewnia się odpowied¬nie warunki ewakuacji, umożliwiające szybkie i bez¬pieczne opuszczanie strefy zagrożonej lub objętej po¬żarem, dostosowane do liczby i stanu sprawności osób przebywających w obiekcie oraz jego funkcji, konstrukcji i wymiarów, a także zastosowanie tech¬nicznych środków zabezpieczenia przeciwpożarowe¬go, polegających na:

• 1) zapewnieniu dostatecznej liczby, wysokości i sze¬rokości wyjść ewakuacyjnych;
• 2) zachowaniu dopuszczalnej długości, wysokości i szerokości przejść oraz dojść ewakuacyjnych;
• 3) zapewnieniu bezpiecznej pożarowo obudowy i wy¬dzieleń dróg ewakuacyjnych oraz pomieszczeń;
• 4) zabezpieczeniu przed zadymieniem wymienionych w przepisach techniczno-budowlanych dróg ewakuacyjnych, w tym: na stosowaniu urządzeń zapo¬biegających zadymieniu lub urządzeń i innych roz¬wiązań techniczno-budowlanych zapewniających usuwanie dymu;
• 5) zapewnieniu oświetlenia awaryjnego (ewakuacyj¬nego i zapasowego) w pomieszczeniach i na dro¬gach ewakuacyjnych wymienionych w przepisach techniczno-budowlanych;
• 6) zapewnieniu możliwości rozgłaszania sygnałów ostrzegawczych i komunikatów głosowych przez dźwiękowy system ostrzegawczy w budynkach, dla których jest on wymagany.

2. Odpowiednie warunki ewakuacji określają prze¬pisy techniczno-budowlane.

§ 16. 1. Użytkowany budynek istniejący uznaje się za zagrażający życiu ludzi, gdy występujące w nim warunki techniczne nie zapewniają możliwości ewakuacji ludzi.

2. Podstawą do stwierdzenia, że w budynku wystę-pują warunki techniczne, o których mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem § 45, może być:

• 1) szerokość przejścia, dojścia lub wyjścia ewakua¬cyjnego albo biegu bądź spocznika klatki schodo¬wej służącej ewakuacji, mniejsza o ponad jedną trzecią od określonej w przepisach techniczno¬-budowlanych;
• 2) długość przejścia lub dojścia ewakuacyjnego więk¬sza o ponad 100 % od określonej w przepisach techniczno-budowlanych;
• 3) występowanie w pomieszczeniu strefy pożarowej zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL I, ZL II lub ZL V albo na drodze ewakuacyjnej:
• a) okładziny sufitu lub sufitu podwieszonego z materiału łatwo zapalnego lub kapiącego pod wpływem ognia, bądź wykładziny podłogowej z materiału łatwo zapalnego, b) okładziny ściennej z materiału łatwo zapalnego na drodze ewakuacyjnej, jeżeli nie zapewniono dwóch kierunków ewakuacji;
• 4) niewydzielenie ewakuacyjnej klatki schodowej bu¬dynku wysokiego innego niż mieszkalny lub wyso¬kościowego, w sposób określony w przepisach techniczno-budowlanych;
• 5) niezabezpieczenie przed zadymieniem dróg ewa¬kuacyjnych wymienionych w przepisach technicz¬no-budowlanych, w sposób w nich określonych;
• 6) brak wymaganego oświetlenia awaryjnego w od¬niesieniu do strefy pożarowej zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL I, ZL II lub ZL V albo na drodze ewakuacyjnej prowadzącej z tej strefy na zewnątrz budynku.

3. Właściciel lub zarządca budynku, o którym mo-wa w ust. 1, zobowiązany jest zastosować rozwiązania zapewniające spełnienie wymagań bezpieczeństwa pożarowego w sposób określony w przepisach techniczno-budowlanych.

§ 17. 1. Właściciel lub zarządca obiektu przezna¬czonego dla ponad 50 osób będących jego stałymi użytkownikami, niezakwalifikowanego do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV, powinien co najmniej raz na 2 lata przeprowadzać praktyczne sprawdzenie organi¬zacji oraz warunków ewakuacji z całego obiektu.

• 2. W przypadku obiektów, w których cyklicznie zmienia się jednocześnie grupa powyżej 50 użytkow¬ników, w szczególności: szkół, przedszkoli, internatów, domów studenckich, praktycznego sprawdzenia orga¬nizacji oraz warunków ewakuacji należy dokonać — co najmniej raz na rok, jednak w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia rozpoczęcia korzystania z obiek¬tu przez nowych użytkowników.
• 3. W przypadku obiektu zawierającego strefę pożarową zakwalifikowaną do kategorii zagrożenia ludzi ZL II oraz w budynkach zakwaterowania osadzonych zlokalizowanych na terenach zakładów karnych i aresztów śledczych, zakres i obszar budynku objęty prak-tycznym sprawdzeniem organizacji i warunków ewakuacji musi być uzgodniony z właściwym miejscowo komendantem powiatowym (miejskim) Państwowej Straży Pożarnej.
• 4. Właściciel lub zarządca obiektu powiadamia właściwego miejscowo komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej o terminie przeprowadzenia działań, o których mowa w ust. 1,nie później niż na tydzień przed ich przeprowadzeniem. Rozdział 5 Instalacja wodociągowa przeciwpożarowa

§ 18. 1. W budynkach stosuje się następujące ro¬dzaje punktów poboru wody do celów przeciwpożaro¬wych:

• 1) hydranty wewnętrzne z wężem półsztywnym o no¬minalnej średnicy węża 25 mm i 33 mm, zwane dalej odpowiednio „hydrantem 25" i „hydran¬tem 33";
• 2) hydrant wewnętrzny z wężem płasko składanym o nominalnej średnicy węża 52 mm, zwany dalej „hydrantem 52";
• 3) zawór hydrantowy, zwany dalej „zaworem 52", bez wyposażenia w wąż pożarniczy.

2. Hydranty wewnętrzne muszą spełniać wymaga¬nia Polskich Norm dotyczących tych urządzeń.
3. Zawory 52 muszą spełniać wymagania Polskich Norm dotyczących tych urządzeń.
4. Zasilanie hydrantów wewnętrznych musi być zapewnione co najmniej przez 1 godzinę.

§ 19. 1. Hydranty 25 muszą być stosowane w stre¬fach pożarowych zakwalifikowanych do kategorii za¬grożenia ludzi ZL:

• 1) na każdej kondygnacji budynku wysokiego i wyso¬kościowego, z wyjątkiem kondygnacji obejmującej wyłącznie strefę pożarową zakwalifikowaną do ka¬tegorii zagrożenia ludzi ZL IV;
• 2) na każdej kondygnacji budynku innego niż tymcza¬sowy, niskiego i średniowysokiego:
• a) w strefie pożarowej o powierzchni przekraczają¬cej 200 m2, zakwalifikowanej do kategorii zagro¬żenia ludzi ZL I, ZL II lub ZL V,
• b) w strefie pożarowej zakwalifikowanej do kate¬gorii zagrożenia ludzi ZL III: — o powierzchni przekraczającej 200 m2 w bu¬dynku średniowysokim, przy czym jeżeli jest to strefa pożarowa obejmująca tylko pierwszą kondygnację nadziemną, a nad nią znaj¬dują się wyłącznie strefy pożarowe ZL IV, jedynie wtedy, gdy powierzchnia tej strefy po¬żarowej przekracza 1 000 m2, — o powierzchni przekraczającej 1 000 m2 w bu¬dynku niskim.

2. Hydranty 33 muszą być stosowane w garażu:

• 1) jednokondygnacyjnym zamkniętym o więcej niż 10 stanowiskach postojowych;
• 2) wielokondygnacyjnym.

3. Hydranty 52 muszą być stosowane:

• 1) w strefie pożarowej produkcyjnej i magazynowej o gęstości obciążenia ogniowego przekraczającej 500 MJ/m2 i powierzchni przekraczającej 200 m2;
• 2) w strefie pożarowej produkcyjnej i magazynowej 0 gęstości obciążenia ogniowego nie przekraczającej 500 MJ/m2, w której znajduje się pomieszcze¬nie o powierzchni przekraczającej 100 m2 i gę¬stości obciążenia ogniowego przekraczającej 1 000 MJ/m2;
• 3) przy wejściu do pomieszczeń magazynowych lub technicznych o powierzchni przekraczającej200 m2 i gęstości obciążenia ogniowego przekraczającej 500 MJ/m2, usytuowanych w strefie pożarowej zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL I, ZL II, ZL III lub ZL V, znajdującej się w budynku niskim albo średniowysokim.

4. W strefach pożarowych, o których mowa w ust. 3 pkt 1, i przy wejściu do pomieszczeń magazynowych lub technicznych, o których mowa w ust. 3 pkt 3, do¬puszcza się stosowanie hydrantów 33, jeżeli gęstość obciążenia ogniowego w tych strefach i tych pomiesz¬czeniach magazynowych lub technicznych nie prze¬kracza 1 000 MJ/m2. 5. Wymagania, o których mowa w ust. 2, nie doty¬czą wolno stojących garaży na terenach zamkniętych podległych Ministrowi Obrony Narodowej.

§ 20. 1. Hydranty wewnętrzne oraz zawory 52 po¬winny być umieszczane przy drogach komunikacji ogólnej, w szczególności:

• 1) przy wejściach do budynku i klatek schodowych na każdej kondygnacji budynku, przy czym w bu¬dynkach wysokich i wysokościowych zaleca się lokalizację zaworów 52 w przedsionkach przeciw¬pożarowych, a dopuszcza na klatkach schodo¬wych;
• 2) w przejściach i na korytarzach, w tym w holach i na korytarzach poszczególnych kondygnacji bu¬dynków wysokich i wysokościowych;
• 3) przy wejściach na poddasza;
• 4) przy wyjściach na przestrzeń otwartą lub przy wyj¬ściach ewakuacyjnych z pomieszczeń produkcyj¬nych i magazynowych, w szczególności zagrożo¬nych wybuchem.

2. Hydranty wewnętrzne oraz zawory 52 muszą znajdować się na każdej kondygnacji, przy czym w bu¬dynkach wysokich i wysokościowych należy stosować po dwa zawory 52 na każdym pionie na kondygnacji podziemnej i na kondygnacji położonej na wysokości powyżej 25 m oraz po jednym zaworze 52 na każdym pionie na pozostałych kondygnacjach.
3. Zasięg hydrantów wewnętrznych w poziomie obejmuje całą powierzchnię chronionego budynku, strefy pożarowej lub pomieszczenia, z uwzględnieniem:

• 1) długości odcinka węża hydrantu wewnętrznego określonej w normach, o których mowa w § 18 ust. 2;
• 2) efektywnego zasięgu rzutu prądów gaśniczych:
• a) 3 m — w strefach pożarowych zakwalifikowa¬nych do kategorii zagrożenia ludzi ZL, znajdują¬cych się w budynkach o więcej niż jednej kondygnacji nadziemnej — przyjmowanego dla prądów rozproszonych stożkowych,
• b) 10 m — w pozostałych budynkach.

4. W przypadku pomieszczeń i stref pożarowych produkcyjnych i magazynowych, do zabezpieczenia miejsc, z których odległość do najbliższego wyjścia ewakuacyjnego lub innego wyjścia na przestrzeń otwartą przekracza 30 m, w celu spełnienia wymagań, o których mowa w ust. 3, dopuszcza się wyposażenie hydrantu 52 w dodatkowy wąż.

§ 21. 1. Zawory 52 i zawory odcinające hydrantów wewnętrznych muszą być umieszczone na wysokości 1,35±0,1 m od poziomu podłogi.

2. Zawory 52 oraz zawory odcinające w hydran¬tach 52 powinny posiadać nasady tłoczne skierowane do dołu, usytuowane wraz z pokrętłem zaworu względem ścian lub obudowy w sposób umożliwiający łatwe przyłączanie węża tłocznego oraz otwieranie i za¬mykanie jego zaworu.
3. Zawory 52 lokalizowane w miejscach, w których mogą być narażone na uszkodzenie lub dewastację, umieszcza się w metalowych szafkach ochronnych zgodnych z wymaganiami Polskich Norm, z zamkiem zgodnym z Polskimi Normami otwieranym głowicą toporka strażackiego.
4. Przed hydrantem wewnętrznym lub zaworem 52 zapewnia się dostateczną przestrzeń do rozwinięcia linii gaśniczej.

§ 22. 1. Minimalna wydajność poboru wody mie¬rzona na wylocie prądownicy wynosi:

• 1) dla hydrantu 25 — 1,0 dm3/s;
• 2) dla hydrantu 33 — 1,5 dm3/s;
• 3) dla hydrantu 52 — 2,5 dm3/s;
• 4) dla zaworu 52 — 2,5 dm3/s.

2. Ciśnienie na zaworze odcinającym hydrantu we¬wnętrznego powinno zapewniać wydajność określoną w ust. 1 dla danego rodzaju hydrantu wewnętrznego, z uwzględnieniem zastosowanej średnicy dyszy prą¬downicy, i być nie mniejsze niż 0,2 MPa.
3. Ciśnienie na zaworze 52, położonym najnieko-rzystniej ze względu na wysokość i opory hydraulicz¬ne, dla wydajności określonej w ust. 1 pkt 4, nie po¬winno być mniejsze niż 0,2 MPa.
4. Maksymalne ciśnienie robocze w instalacji wodo¬ciągowej przeciwpożarowej na zaworze odcinającym nie powinno przekraczać 1,2 MPa, przy czym na zawo¬rze 52 i zaworach odcinających hydrantów 33 oraz hy¬drantów 52 nie powinno przekraczać 0,7 MPa.

§ 23. Instalacja wodociągowa przeciwpożarowa powinna zapewniać możliwość jednoczesnego pobo¬ru wody na jednej kondygnacji budynku lub w jednej strefie pożarowej z:

• 1) jednego hydrantu wewnętrznego — w budynku niskim lub średniowysokim, jeżeli powierzchnia strefy pożarowej nie przekracza 500 m2;
• 2) dwóch sąsiednich hydrantów wewnętrznych lub dwóch sąsiednich zaworów 52 — w budynkach niewymienionych w pkt 1 i 3 oraz w budynku wy¬sokim z jedną klatką schodową;
• 3) czterech sąsiednich hydrantów wewnętrznych lub zaworów 52:
• a) w budynku wysokim i wysokościowym na kon¬dygnacjach podziemnych i kondygnacjach po¬łożonych na wysokości powyżej 25 m,
• b) w strefie pożarowej produkcyjnej i magazynowej o gęstości obciążenia ogniowego przekra¬czającej 500 MJ/m2 i powierzchni przekraczają¬cej 3 000 m2.

§ 24. 1. Instalacja wodociągowa przeciwpożarowa musi być zasilana z zewnętrznej sieci wodociągowej przeciwpożarowej lub ze zbiorników o odpowiednim zapasie wody do celów przeciwpożarowych, bezpo¬średnio albo za pomocą pompowni przeciwpożaro¬wej, w sposób zapewniający spełnienie wymagań określonych w§ 22 i 23.

• 2. Do zasilania w wodę instalacji wodociągowej przeciwpożarowej w budynkach wysokich i wysokoś¬ciowych powinien być zapewniony zapas wody zgro¬madzony o łącznej pojemności nie mniejszej niż 100 m3 w jednym lub kilku zbiornikach przeznaczony wyłącznie do tego celu.
• 3. Dopuszcza się:
• 1) zmniejszenie pojemności zbiorników, o których mowa w ust. 2, do 50 m3, w przypadku budynków wysokich i wysokościowych o wysokości do 100 m:
• a) zawierających na wysokości powyżej 12 m jedy¬nie strefy pożarowe zakwalifikowane do katego¬rii zagrożenia ludzi ZL IV, niezależnie od ich powierzchni, lub
• b) niezawierających stref pożarowych o powierzchni przekraczającej 750 m2;
• 2) stosowanie jednego wspólnego zbiornika o pojemności co najmniej 100 m3 dla grupy budynków wysokich i wysokościowych wzniesionych obok siebie, jeżeli zbiornik nie jest oddalony od żadnego z budynków o więcej niż 100 m;
• 3) stosowanie zbiorników o pojemności zmniejszo¬nej niż wymienione w:
• a) ust. 2 i ust. 3 pkt 2 — do 50 m3 w przypadku zapewnienia zasilania tych zbiorników w wodę z zewnętrznej sieci wodociągowej przeciwpoża¬rowej o wydajności nie mniejszej niż 10 dm3/s,
• b) ust. 2 i ust. 3 pkt 2 — do 25 m3 w przypadku zapewnienia zasilania tych zbiorników w wodę z zewnętrznej sieci wodociągowej przeciwpoża¬rowej o wydajności nie mniejszej niż 15 dm3/s,
• c) ust. 3 pkt 1 — do 6 m3 w przypadku zapewnienia zasilania tych zbiorników w wodę z zewnętrznej sieci wodociągowej przeciwpożarowej o wydajności nie mniejszej niż 10 dm3/s.
• 4. Dla budynków wysokich zakwalifikowanych do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV dopuszcza się zasila¬nie instalacji wodociągowej przeciwpożarowej bezpośrednio z zewnętrznej sieci wodociągowej przeciw¬pożarowej o wydajności nie mniejszej niż 10 dm3/s, bez konieczności zapewnienia zbiorników, o których mowa w ust. 2 i 3.
• 5. Warunkiem zastosowania dopuszczeń, o któ¬rych mowa w ust. 3 pkt 3 i ust. 4, jest wyprowadzenie w elewacjach budynku, od strony drogi pożarowej, dodatkowej nasady o średnicy 75 mm, umożliwiającej zasilanie instalacji wodociągowej przeciwpożarowej z samochodów gaśniczych.

§ 25. 1. Przewody zasilające instalacji wodociągo¬wej przeciwpożarowej muszą być wykonane:

• 1) jako piony w klatkach schodowych lub przy klat¬kach schodowych;
• 2) jako przewody rozprowadzające w budynkach jednokondygnacyjnych oraz, jeżeli zachodzi taka potrzeba, na kondygnacjach budynków wielo¬kondygnacyjnych.

2. W budynkach wysokich i wysokościowych o dwu lub więcej klatkach schodowych nawodnione piony powinny być połączone ze sobą na najwyższej kondygnacji przewodem o średnicy nominalnej (DN) co najmniej DN 80.
3. Przewody instalacji, z której pobiera się wodę do gaszenia pożaru, wykonane z materiałów palnych, powinny być obudowane ze wszystkich stron osłona¬mi o klasie odporności ogniowej co najmniej El 60. Warunek ten nie dotyczy pionów prowadzonych w klatkach schodowych wydzielonych ścianami i zamk¬niętych drzwiami o klasie odporności ogniowej co naj¬mniej El 30.
4. Średnice nominalne przewodów zasilających, w milimetrach, na których instaluje się hydranty we¬wnętrzne i zawory 52, powinny wynosić co najmniej: 1) DN 25 — dla hydrantów 25; 2) DN 50 — dla hydrantów 33 i 52; 3) DN 80 — dla zaworów 52 na nawodnionych pio¬nach w budynkach wysokich i wysokościowych.
5. W nieogrzewanych budynkach lub w ich częściach przewody zasilające instalacji wodociągowej przeciwpożarowej należy zabezpieczyć przed możliwością zamarznięcia. W tym przypadku można stoso¬wać instalację suchą, pod warunkiem zastosowania rozwiązań umożliwiających jej nawadnianie w sposób ręczny i/lub automatyczny. 6. Przewody zasilające instalacji wodociągowej przeciwpożarowej muszą być wykonane jako obwo¬dowe zapewniające doprowadzenie wody co najmniej z dwóch stron, w przypadku gdy:

• 1) liczba pionów w budynku, zasilanych z jednego przewodu, jest większa niż 3;
• 2) na przewodach rozprowadzających zainstalowano więcej niż 5 hydrantów wewnętrznych.

7. Należy zapewnić możliwość odłączania zasuwa¬mi lub zaworami tych części przewodów zasilających instalację wodociągową przeciwpożarową, które znaj¬dują się pomiędzy doprowadzeniami, o których mowa w ust. 6.
8. Dopuszcza się przyłączanie do przewodów zasi¬lających instalacji wodociągowej przeciwpożarowej przyborów sanitarnych, pod warunkiem że w przypad¬ku ich uszkodzenia nie spowoduje to niekontrolowa¬nego wypływu wody z instalacji.
9. Możliwość poboru wody do celów przeciwpoża¬rowych o wymaganych parametrach ciśnienia i wy¬dajności w budynku musi być zapewniona niezależnie od stanu pracy innych systemów bądź urządzeń.

§ 26. Szczegółowe wymagania dla pompowni przeciwpożarowych określają przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopa¬trzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030).

Rozdział 6 Stosowanie stałych urządzeń gaśniczych, systemów sygnalizacji pożarowej, dźwiękowych systemów ostrzegawczych i gaśnic

§ 27. 1. Stosowanie stałych urządzeń gaśniczych związanych na stałe z obiektem, zawierających zapas środka gaśniczego i uruchamianych samoczynnie we wczesnej fazie rozwoju pożaru, jest wymagane w:

• 1) archiwach wyznaczonych przez Naczelnego Dyrek¬tora Archiwów Państwowych;
• 2) muzeach oraz zabytkach budowlanych, wyznaczo¬nych przez Generalnego Konserwatora Zabytków w uzgodnieniu z Komendantem Głównym Pań¬stwowej Straży Pożarnej;
• 3) ośrodkach elektronicznego przetwarzania danych o znaczeniu krajowym.

2. Stosowanie stałych samoczynnych urządzeń gaśniczych wodnych jest wymagane w:

• 1) budynkach handlowych lub wystawowych:

a) jednokondygnacyjnych, w strefie pożarowej za¬kwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL I o powierzchni powyżej 8 000 m2,
b) wielokondygnacyjnych, w strefie pożarowej za¬kwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL I o powierzchni powyżej 5 000 m2;

• 2) w budynkach o liczbie miejsc służących celom gastronomicznym powyżej 600; 3) budynkach użyteczności publicznej wysokościo¬wych; 4) budynkach zamieszkania zbiorowego wysokościo¬wych.
• 3. W strefach pożarowych i pomieszczeniach wyposażonych w stałe urządzenia gaśnicze gazowe lub z innym środkiem gaśniczym mogącym mieć wpływ na zdrowie ludzi zapewnia się warunki bezpieczeństwa dla osób przebywających w tych pomieszczeniach, zgodnie z Polskimi Normami dotyczącymi tych urządzeń.

§ 28. 1. Stosowanie systemu sygnalizacji pożaro¬wej, obejmującego urządzenia sygnalizacyjno-alar-mowe, służące do samoczynnego wykrywania i prze¬kazywania informacji o pożarze, a także urządzenia odbiorcze alarmów pożarowych i urządzenia odbior¬cze sygnałów uszkodzeniowych, jest wymagane w:

• 1) budynkach handlowych lub wystawowych:

a) jednokondygnacyjnych o powierzchni strefy po¬żarowej powyżej 5 000 m2,
b) wielokondygnacyjnych o powierzchni strefy po¬żarowej powyżej 2 500 m2;

• 2) teatrach o liczbie miejsc powyżej 300;
• 3) kinach o liczbie miejsc powyżej 600;
• 4) budynkach o liczbie miejsc służących celom gastronomicznym powyżej 300;
• 5) salach widowiskowych i sportowych o liczbie miejsc powyżej 1 500;
• 6) szpitalach, z wyjątkiem psychiatrycznych, oraz w sanatoriach — o liczbie łóżek powyżej 200 w bu¬dynku;
• 7) szpitalach psychiatrycznych o liczbie łóżek powy¬żej 100 w budynku;
• 8) domach pomocy społecznej i ośrodkach rehabili¬tacji dla osób niepełnosprawnych o liczbie łóżek powyżej 100 w budynku;
• 9) zakładach pracy zatrudniających powyżej 100 osób niepełnosprawnych w budynku;
• 10) budynkach użyteczności publicznej wysokich i wysokościowych;
• 11) budynkach zamieszkania zbiorowego, w których przewidywany okres pobytu tych samych osób przekracza trzy doby, o liczbie miejsc noclegowych powyżej 200;
• 12) budynkach zamieszkania zbiorowego niewymie-nionych w pkt 11, o liczbie miejsc noclegowych powyżej 50;
• 13) archiwach wyznaczonych przez Naczelnego Dyrek¬tora Archiwów Państwowych;
• 14) muzeach oraz zabytkach budowlanych, wyznaczo¬nych przez Generalnego Konserwatora Zabytków w uzgodnieniu z Komendantem Głównym Pań¬stwowej Straży Pożarnej;
• 15) ośrodkach elektronicznego przetwarzania danych o zasięgu krajowym, wojewódzkim i w urzędach obsługujących organy administracji rządowej;
• 16) centralach telefonicznych o pojemności powyżej 10 000 numerów i centralach telefonicznych tran¬zytowych o pojemności 5 000—10 000 numerów, o znaczeniu miejscowym lub regionalnym;
• 17) garażach podziemnych, w których strefa pożarowa przekracza 1 500 m2 lub obejmujących więcej niż jedną kondygnację podziemną;
• 18) stacjach metra i stacjach kolei podziemnych;
• 19) dworcach i portach, przeznaczonych do jednoczes¬nego przebywania powyżej 500 osób;
• 20) bankach, w których strefa pożarowa zawierająca salę operacyjną ma powierzchnię przekraczającą 500 m2;
• 21) bibliotekach, których zbiory w całości lub w części tworzą narodowy zasób biblioteczny.

2. Wymagania, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 11, nie dotyczą budynków, które są zlokalizowane na tere¬nach zamkniętych służących obronności państwa, oraz budynków zakwaterowania osadzonych, które zlokalizowane są na terenach zakładów karnych i aresztów śledczych.

§ 29. 1. Stosowanie dźwiękowego systemu ostrze¬gawczego, umożliwiającego rozgłaszanie sygnałów ostrzegawczych i komunikatów głosowych na potrze¬by bezpieczeństwa osób przebywających w obiekcie, nadawanych automatycznie po otrzymaniu sygnału z systemu sygnalizacji pożarowej, a także przez opera¬tora, jest wymagane w:

• 1) budynkach handlowych lub wystawowych:

a) jednokondygnacyjnych, zawierających strefę pożarową zakwalifikowaną do kategorii zagro¬żenia ludzi ZL I o powierzchni powyżej 8 000 m2, b) wielokondygnacyjnych, zawierających strefę pożarową zakwalifikowaną do kategorii zagro¬żenia ludzi ZL I o powierzchni powyżej 5 000 m2;

• 2) salach widowiskowych i sportowych o liczbie miejsc powyżej 1 500;
• 3) kinach i teatrach o liczbie miejsc powyżej 600;
• 4) szpitalach i sanatoriach o liczbie łóżek powyżej 200 w budynku, z wyłączeniem pomieszczeń intensyw¬nej opieki medycznej, sal operacyjnych oraz sal z chorymi;
• 5) budynkach użyteczności publicznej wysokich i wysokościowych;
• 6) budynkach zamieszkania zbiorowego wysokich i wysokościowych lub o liczbie miejsc noclego¬wych powyżej 200;
• 7) stacjach metra i stacjach kolei podziemnych;
• 8) dworcach i portach, przeznaczonych do jednoczes¬nego przebywania powyżej 500 osób.

2. W obiektach, w których zastosowano dźwięko¬wy system ostrzegawczy, nie stosuje się innych poża¬rowych urządzeń alarmowych akustycznych służących alarmowaniu użytkowników tego obiektu, poza służ¬bami dozoru lub ochrony.
3. Wymaganie, o którym mowa w ust. 1 pkt 6, nie dotyczy budynków znajdujących się na terenach zamk¬niętych służących obronności państwa oraz budyn¬ków zakwaterowania osadzonych, które zlokalizowane są na terenach zakładów karnych i aresztów śled¬czych.

§ 30. 1. Obiekty wyposażone w stałe urządzenia gaśnicze mogą być niewyposażone w system sygnalizacji pożarowej.

2. Przepis ust. 1 nie dotyczy obiektów, w których system sygnalizacji pożarowej jest niezbędny do uru¬chamiania urządzeń przewidzianych do funkcjonowania podczas pożaru.

§ 31. Właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu, o którym mowa w art. 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, uzgadnia z właściwym miejscowo komendantem powiatowym (miejskim) Państwowej Straży Pożarnej sposób połączenia urządzeń sygnalizacyjno-alarmowych systemu sygnalizacji pożarowej z obiektem komendy Państwowej Straży Pożarnej lub obiektem wskazanym przez tego komendanta.

§ 32. 1. Obiekty muszą być wyposażone w gaśnice, spełniające wymagania Polskich Norm dotyczących gaśnic.

• 2. Rodzaj gaśnic powinien być dostosowany do gaszenia tych grup pożarów, które mogą wystąpić w obiekcie:
• 1) A — materiałów stałych, zwykle pochodzenia or¬ganicznego, których normalne spalanie zachodzi z tworzeniem żarzących się węgli;
• 2) B — cieczy i materiałów stałych topiących się;
• 3) C — gazów;
• 4) D — metali;
• 5) F — tłuszczów i olejów w urządzeniach kuchen¬nych.

3. Jedna jednostka masy środka gaśniczego 2 kg (lub 3 dm3) zawartego w gaśnicach przypada, z wyjątkiem przypadków określonych w przepisach szczególnych:

• 1) na każde 100 m2 powierzchni strefy pożarowej w budynku, niechronionej stałym urządzeniem gaśniczym:

a) zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL I, ZL II, ZL III lub ZL V,
b) produkcyjnej i magazynowej o gęstości obciążenia ogniowego ponad 500 MJ/m2,
c) zawierającej pomieszczenie zagrożone wybu¬chem;

• 2) na każde 300 m2 powierzchni strefy pożarowej nie-wymienionej w pkt 1, z wyjątkiem zakwalifikowa¬nej do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV.

4. Wyposażenie w gaśnice magazynów, w których są składowane butle z gazem płynnym, oraz stacji pa¬liw płynnych określa rozporządzenie Ministra Gospo¬darki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i sta¬cje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naf¬towych i ich usytuowanie.
5. Miejsce omłotów, niezależnie od wymaganych gaśnic, musi być wyposażone w pojemnik z wodą o objętości co najmniej 200 dm3, przygotowany do wykorzystania w celach gaśniczych z użyciem wiadra lub w inny równorzędny sposób.

§ 33. 1. Gaśnice w obiektach muszą być rozmieszczone:

• 1) w miejscach łatwo dostępnych i widocznych, w szczególności:
• a) przy wejściach do budynków,
• b) na klatkach schodowych,
• c) na korytarzach,
• d) przy wyjściach z pomieszczeń na zewnątrz;
• 2) w miejscach nienarażonych na uszkodzenia mechaniczne oraz działanie źródeł ciepła (piece, grzejniki);
• 3) w obiektach wielokondygnacyjnych — w tych sa¬mych miejscach na każdej kondygnacji, jeżeli po¬zwalają na to istniejące warunki.

2. Przy rozmieszczaniu gaśnic muszą być spełnio¬ne następujące warunki:

• 1) odległość z każdego miejsca w obiekcie, w którym może przebywać człowiek, do najbliższej gaśnicy nie powinna być większa niż 30 m;
• 2) do gaśnic powinien być zapewniony dostęp o sze¬rokości co najmniej 1 m.

Rozdział 7 Instalacje i urządzenia techniczne

§ 34. 1. W obiektach lub ich częściach, w których odbywa się proces spalania paliwa stałego, ciekłego lub gazowego, usuwa się zanieczyszczenia z przewo¬dów dymowych i spalinowych w okresach ich użytkowania:

• 1) od palenisk zakładów zbiorowego żywienia i usług gastronomicznych — co najmniej raz w miesiącu, jeżeli przepisy miejscowe nie stanowią inaczej;
• 2) od palenisk opalanych paliwem stałym niewymie-nionych w pkt 1 — co najmniej raz na 3 miesiące;
• 3) od palenisk opalanych paliwem płynnym i gazo¬wym niewymienionych w pkt 1 — co najmniej raz na 6 miesięcy.

2. W obiektach lub ich częściach, o których mowa w ust. 1, usuwa się zanieczyszczenia z przewodów wentylacyjnych co najmniej raz w roku, jeżeli większa częstotliwość nie wynika z warunków użytkowych.
3. Czynności, o których mowa w ust. 1 i 2, wykonu¬ją osoby posiadające kwalifikacje kominiarskie
4. Przepisu ust. 3 nie stosuje się przy usuwaniu zanieczyszczeń z przewodów dymowych, spalinowych i wentylacyjnych budynków mieszkalnych jedno¬rodzinnych oraz obiektów budowlanych budownictwa zagrodowego i letniskowego.

§ 35. 1. Temperatura zewnętrznych powierzchni urządzeń i instalacji je zasilających, z wyłączeniem in¬stalacji el